کاشی‌ و سرامیک را از نظر مرغوبیت و نداشتن عیب و نقص به چند درجه تقسیم می‌کنند که نوع درجه و تاریخ تولید توسط شرکت تولیدکننده روی کارتن کاشی و سرامیک درج شده ‌است.
در این مقاله قصد داریم به بررسی مراحلی که جهت درجه بندی کیفی انواع کاشی و سرامیک استفاده می شود بپردازیم، با ما همراه باشید.

نحوه تشخیص درجه کاشی و سرامیک با دید ظاهری:
درجه یک
کاشی و سرامیک هایی که کاملا سالم باشند و هیچ گونه نقصی در سطح لعابدار و کناره آنها وجود نداشته باشد درجه یک محسوب می شوند.

درجه دو
کاشی‌هایی که از نظر دید ظاهری یکی از معایب زیر را داشته باشند درجه دو هستند.
۱. کاشی‌هایی که در فاصله دو سانتیمتری تمامی کناره های سطح لعابدار آنها بیش از یک یا دو خال، به قطر حداکثر نیم میلیمتر وجود نداشته باشد.
۲. کاشی‌هایی که در تمامی کناره های سطح لعابدارشان فقط یک لکه لعاب نگرفتگی، حداکثر به ابعاد ۳*۲ میلیمتر وجود داشته باشد.
۳. در این درجه از کاشی‌ نباید بیشتر از سه عیب تا فاصله یک متری و هیچگونه عیبی تا فاصله دو متری از آن مشخص باشد.

درجه سه
کاشی‌هایی که از نظر دید ظاهری یکی از معایب زیر را داشته باشند درجه سه هستند.
۱. کاشی‌هایی که در سطح لعابدارشان فقط یک خال، به قطر حداکثر ۳ میلیمتر وجود داشته باشد.
۲. در این درجه از کاشی‌ نباید بیشتر از سه عیب تا فاصله دو متری از آن مشخص باشد.

درجه چهار
کاشی‌هایی هستند که از نظر دید ظاهری یکی از معایب زیر را داشته باشند درجه چهار هستند.
۱. کاشی‌هایی که در سطح لعابدارشان فقط ۲ یا ۳ خال به قطر حداکثر نیم میلیمتر داشته باشد.
۲. کاشی‌هایی که در یکی از ۴ لبه شان تنها یک لعاب نگرفتگی، حداکثر به ابعاد ۱۰*۳ میلیمتر داشته باشند.
۳. کاشی‌هایی که در کناره سطح لعابدارشان فقط دو لعاب نگرفتگی، حداکثر به ابعاد ۵*۲ میلیمتر داشته باشند.
۴. کاشی‌هایی که در یکی از چهار گوشه شان تنها یک لب پریدگی ، حداکثر به ابعاد ۵*۳ میلیمتر داشته باشند.

عمل درجه‌بندی سرامیک و کاشی معمولا در کارخانه بعد از خط تولید و طی شش مرحله زیر صورت می‌گیرد و در موارد کمی هم با ارسال نمونه محصولات به آزمایشگاه‌های خارج از کارخانه این کار انجام می‌شود:

1_ درجه بندی سطح ظاهری محصول
در این مرحله کار درجه بندی کاشی و سرامیک توسط اپراتورها انجام می شود.
در قسمت درجه‌بندی سطح ظاهری، اپراتورها بر اساس عیب های کاشی مانند ترک، جوش، رنگ، لب پریدگی و … و به وسیله ماژیک روی کاشی درجه آن را مشخص می‌کنند.

2_ گذر از قسمت قوس (بلانر)
در این قسمت 5 عدد سنسور، در امتداد هم قراردارند که هر سنسور دارای دو عدد چشم الکترونیکی است.
سنسورها براساس اطلاعاتی که به دستگاه داده‌شده‌اند کاشی را بر اساس قوس درجه بندی می کنند.

در کاشی های محدب اگر کاشی 0/8 درصد خطا داشته‌باشد درجه یک است، اگر 0/1 درصد خطا داشته‌باشد درجه دو و اگر 3/1 درصد خطا داشته‌باشد درجه سه می باشد.

در کاشی های مقعر نیز اگر 0/5 درصد خطا داشته‌باشد درجه یک و اگر 0/7 درصد خطا داشته‌باشد درجه دو و اگر 0/9 درصد خطا داشته‌باشد درجه سه است.

3_ گذر از قسمت کالیبره (سایزر)
در این مرحله کاشی ها از لحاظ سایز دسته بندی می شوند و تمامی کاشی‌های روی این خط، از سنسور‌هایی عبور می‌کنند که کاشی‌ها را اندازه‌گیری کرده و با یک کاشی با سایز نرمال مقایسه می‌کنند. بعد از این قسمت، کاشی به دو عدد سنسور مادون قرمز می‌رسند که درجه‌بندی کلی را انجام می‌دهند.

4_ درجه بندی کلی
برای مثال زمانی که کاشی از لحاظ سطح ظاهر درجه یک، از لحاظ قوس درجه دو و از لحاظ سایز درجه سه اعلام شده باشد، این دو سنسور همیشه بزرگترین عدد را انتخاب می کنند که این کاشی درجه سه اعلام می شود زیرا کمترین عیب هم باعث می شود که درجه ما فرق کند.

5_ سورتینگ و مرتب سازی
بعد از این سنسورها، کاشی‌ها به بخش (سورتینگ) می‌رسند. در این بخش 9 عدد استیکر وجود دارد. کاشی‌ها به وسیله استیکر‌ها مرتب شده و روی هم قرار می‌گیرند. در این قسمت کاشی‌ها در درجات مختلف جدا می‌شوند و توسط زنجیر به قسمت بعدی منتقل می‌شوند.

6_ منتقل شدن کاشی های جدا شده برای کارتن شدن
در این مرحله کاشی‌ها توسط چند بازو به‌صورت مرتب در یک ردیف قرار می‌گیرند. سپس کارتن‌ها به وسیله مکش باد به داخل دستگاه ورودی داده‌ شده و دور کاشی‌ها قرار می‌گیرد. بعد از خروج از این قسمت جعبه کاشی به دستگاه (پرینتر) می‌رسد.

حک کردن کد، درجه و تاریخ تولید روی جعبه از وظایف این دستگاه می‌باشد. بعد از قسمت پرینتر، دور کاشی با یک لایه پلاستیک پوشیده می‌شود و جعبه داخل دستگاه (شیرینگ) می‌رود. این دستگاه با استفاده از حرارت موجود در خود، پلاستیک دور جعبه را سخت کرده و روی آن می‌چسباند.